Brütten Nete Maaş Hesaplama 2026

Brütten nete maaş nasıl hesaplanır?

Brüt maaş, işverenin sözleşmede taahhüt ettiği kesinti öncesi tutardır; net maaş ise dört yasal kesinti düşüldükten sonra elinize geçen paradır. Bu dört kalem sırasıyla SGK işçi primi, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisidir. Brütten nete maaş hesaplama mantığı, bu kalemleri doğru sırayla ve doğru matrahtan çıkarmaya dayanır — sıra önemlidir, çünkü gelir vergisi matrahı SGK kesildikten sonra kalan tutar üzerinden bulunur.

Önce brütten SGK işçi primi (%14) ve işsizlik primi (%1) düşülür. Kalan tutar gelir vergisi matrahıdır. Bu matrah yıl başından itibaren toplanır ve oluşan kümülatif matrah, artan oranlı tarifeye göre vergilendirilir. Üzerine brüt üzerinden binde 7,59 damga vergisi eklenir. Son adımda, herkese tanınan asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnası düşülür. Diğer maaş hesaplama araçları da aynı mevzuat zincirini kullanır; brüt-net bu ailenin temel taşıdır.

Asgari ücretli için sonuç nettir: 2026'da brüt 33.030 TL'den yalnızca SGK ve işsizlik primi kesilir, gelir ve damga vergisi tamamen istisna olduğu için net 28.075,50 TL eline geçer. Asgari ücretin üzerinde maaş alanlarda ise yalnızca asgari ücreti aşan kısmın gelir ve damga vergisi ödenir. Aracımız bu istisnayı her ay otomatik uygular; ayrıca asgari ücret hesaplama aracıyla taban değerleri ayrıca inceleyebilirsiniz.

SGK ve işsizlik primi: maaştan ilk kesinti

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 82. maddesi gereği çalışandan kesilen SGK primi %14'tür. Bu oran iki parçadan oluşur: malullük-yaşlılık-ölüm sigortası %9 ve genel sağlık sigortası %5. Buna işsizlik sigortası işçi payı %1 eklenir. Toplam %15 kesinti, maaş ne olursa olsun aynı orandadır ve prime esas kazanç üzerinden hesaplanır.

Prime esas kazancın bir tabanı ve tavanı var. Taban, brüt asgari ücrettir (2026'da 33.030 TL); bu tutarın altında prim bildirilemez. Tavan ise 7566 sayılı Kanun ile 2026 başından itibaren brüt asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarıldı; 2026'da tavan 297.270 TL'dir. Aylık brütü bu tutarı aşan çalışanların SGK ve işsizlik primi, gerçek maaş üzerinden değil tavan üzerinden kesilir. Bu yüzden çok yüksek maaşlarda kesinti tavanda sabitlenir, primin maaşa oranı düşer.

Gelir vergisi ve kümülatif matrah: net maaş neden yıl içinde değişir?

Maaş hesaplamasında en çok kafa karıştıran konu budur. Gelir vergisi matrahı, brütten SGK ve işsizlik primi düşülerek bulunur. Ancak vergi, o ayki matraha değil, yıl başından beri biriken kümülatif matraha göre hesaplanır. Türkiye'de gelir vergisi artan oranlıdır (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.103): biriken matrah belirli eşikleri aştıkça oran yükselir. Bu yüzden aynı brüt maaşla çalışan biri, yılın ilerleyen aylarında daha yüksek oranda vergi öder ve net maaşı düşer.

Diyelim ki brüt maaşınız sabit. İlk aylarda kümülatif matrahınız 190.000 TL'nin altında olduğu için %15 dilimindesiniz. Maaş yükseldikçe bu eşik daha erken aşılır; örneğin orta-üst gelirli biri için kümülatif matrah mart-nisan civarı %20 dilimine, yıl ortasında %27 dilimine girebilir. Her dilim atlamasında o aydan itibaren net maaş düşer. Aracımızın 12 aylık tablosu hangi ay hangi dilime geçtiğinizi açıkça gösterir; dilimleri tek tek incelemek için gelir vergisi dilimi hesaplama aracını da kullanabilirsiniz.

Asgari ücret istisnası ve damga vergisi

2022'den önce bordrolarda asgari geçim indirimi (AGİ) vardı ve net maaş medeni duruma, eş ve çocuk sayısına göre değişirdi. 7349 sayılı Kanun ile AGİ kaldırıldı; yerine daha kapsayıcı bir uygulama geldi. Gelir Vergisi Kanunu'nun 32. maddesi gereği tüm çalışanların ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir ve damga vergisinden istisnadır. Yani herkes, asgari ücretlinin ödeyeceği kadar gelir ve damga vergisini ödemez; bu tutar maaştan düşülür.

Sonuç çalışan lehine: artık medeni durum net maaşı belirlemiyor, herkes aynı istisnadan yararlanıyor. Asgari ücretli hiç gelir/damga vergisi ödemez; daha yüksek maaşlarda yalnızca asgari ücreti aşan kısmın vergisi kalır. Damga vergisi ise 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca brüt üzerinden binde 7,59'dur ve gelir vergisinin aksine kümülatif değildir — her ay aynı hesaplanır, asgari ücret kısmı yine istisnadır.

Pratik sonuç: İşten ayrılırken hak ettiğiniz kıdem tazminatı hesaplama sonucu gelir vergisinden muaftır ama yine binde 7,59 damga vergisine tabidir; ihbar tazminatı ise hem gelir hem damga vergisine tabidir. Bu ayrımlar net tutarı doğrudan etkiler.

SGK tavanı ve yüksek maaşlarda net oranı

Prime esas kazanç tavanı, yüksek maaşlarda net hesabını belirgin biçimde değiştirir. 2026'da tavan 297.270 TL olduğu için, bu tutarı aşan brüt maaşlarda SGK ve işsizlik primi artık brütle birlikte artmaz; tavanda sabitlenir. Örneğin 300.000 TL brütte de 400.000 TL brütte de SGK kesintisi aynıdır. Bunun sonucu, çok yüksek maaşlarda kesintinin maaşa oranının düşmesi, net oranının görece yükselmesidir.

Buna karşılık gelir vergisi tavanla sınırlı değildir; kümülatif matrah büyüdükçe %35 ve %40 dilimleri devreye girer. Yani yüksek maaşlarda SGK tarafı sabitlenirken vergi tarafı ağırlaşır. İki etkinin bileşkesini tek tek hesaplamak zordur; aracımız brütü girdiğiniz anda tavan kontrolünü ve dilim ilerlemesini birlikte uygulayıp net sonucu verir.

12 aylık net maaş tablosu nasıl okunur?

Tablonun her satırı bir ayı temsil eder ve o ayın brüt tutarını, SGK + işsizlik kesintisini, gelir vergisini, damga vergisini ve net maaşı gösterir. SGK ve damga kalemleri yıl boyunca sabit kalır; değişen tek kalem gelir vergisidir, çünkü kümülatif matrah büyür. Net sütununda yıl başından sona doğru bir düşüş görürsünüz — bu, zammın yansımaması değil, artan oranlı verginin doğal sonucudur.

Tabloyu nerede kullanırsınız? Birincisi bütçe planlaması: yılın hangi ayında ne kadar net alacağınızı önceden bilmek, özellikle kredi taksiti veya kira gibi sabit gideri olanlar için kritik. İkincisi pazarlık: işveren teklifini net mi brüt mü konuştuğunuzu netleştirir; aynı brüt iki teklif yıl içinde farklı netler verebilir. Üçüncüsü mali müşavir paylaşımı: CSV indirip bordro kontrolü yaptırabilirsiniz. Elinize geçmesini istediğiniz net tutardan brütü bulmak içinse netten brüte maaş hesaplama aracını kullanın; vergi tarafını ayrıca görmek için KDV hesaplama gibi diğer araçlara da bakabilirsiniz.